لعاب چیست؟

رنگ و لعاب در واقع همان پوشش درخشان و شفاف موجود بر روی سفال است، که زیبایی و درخشندگی بی نظیر را به سفال می‌بخشد. استفاده از رنگ و لعاب در سفالگری علاوه بر ایجاد جذابیت و زیبایی، سبب افزایش استحکام و دوام سفال شده و دارای انواع مختلفی از جمله: براق یا مات، شفاف یا کدر، صاف و یا حتی بافت دار می‌باشد. نوع رنگ و لعاب بستگی به نوع فرمول آن و مواد تشکیل دهنده آن دارد، به همین دلیل با ترکیب مواد تشکیل دهنده لعاب به میزان های متفاوت، می توانید رنگ و لعاب جدیدی را ابداع نمایید. لعاب معمولا ماده چسبنده‌ای نیست، اما تماس آن با سفال یا سرامیک سبب نفوذ آن‌ها می گردد، و زمانی که در درجه حرارت معینی قرار می‌گیرد، به خوبی بر روی سفال نهادینه می گردد.

لعاب در سفالگری

در قرن‌های اخیر برای تزیین سفال از رنگ و لعاب استفاده می‌شود. رنگ و لعاب به کار رفته در سفالینه‌های استفاده شده در معماری مدرن، اغلب قرمز مایل به قهوه‌ای هستند. لعاب در سفالگری دارای طیف وسیعی از رنگ ها می‌باشد و تنوع رنگ‌های آن به دلیل مواد معدنی و ترکیبات معدنی موجود در آن است. بیشترین ترکیبات معدنی که از آن‌ها در ترکیب لعاب استفاده می‌شود شامل اکسیدهای زیر است:

• اکسید آهن
• اکسید کبالت
• اکسید کروم
• اکسید مس
• کربنات مس

انواع لعاب

مهم ترین انواع لعاب ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

لعاب سرب که براق و شفاف می باشد و به دمای ۸۰۰ درجه سانتی گراد نیاز دارد و در سفالگری از آن استفاده می شود.

لعاب قلع که همان لعاب سفید مات می باشد که برای اولین بار در ایران باستان و همچنین در سفالگری اسلامی مورد استفاده قرار گرفت.

لعاب خاکستر، در شرق آسیا کاربرد دارد و از چوب یا گیاه زبان گنجشک که شامل پتاس و آهک می باشد، آن را تهیه می کنند.

لعاب فلدسپات نیز یکی دیگر از انواع لعاب است که از آن برای تزیین ظروف غذاخوری استفاده می شود و در مناطق مختلف آسیا کاربرد دارد.

برای لعابکاری ظروف سفالی باید آن ها را تحت حرارت و دمای معینی قرار داده، و به این ترتیب رنگ و لعاب بسیار زیبایی را بر روی سفال ایجاد کرد.
اگر درجه حرارت بیش از حد بالا باشد لعابکاری به درستی انجام نمی شود و لعاب بیش از حد ذوب می گردد.